UBND TP.HCM đề xuất giữ nguyên 168 phường, xã, đặc khu

UBND TP.HCM vừa có tờ trình đề nghị Đảng ủy UBND thành phố báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy cho chủ trương giữ nguyên toàn bộ 168 phường, xã, đặc khu hiện có trên địa bàn, không tiếp tục thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã trong giai đoạn tới.

Theo nội dung tờ trình ban hành ngày 3/9, sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp kể từ tháng 7/2025, hoạt động tại các phường, xã, đặc khu của thành phố nhìn chung đã đi vào ổn định, chưa phát sinh những bất hợp lý đòi hỏi phải điều chỉnh lại địa giới hành chính. Trong hơn một năm qua, thành phố đã phân cấp, ủy quyền hơn 1.000 nhiệm vụ thuộc 9 lĩnh vực cho cấp cơ sở, đồng thời đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến nhằm rút ngắn thời gian, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

UBND thành phố cho rằng việc tiếp tục sáp nhập vào thời điểm này có thể gây xáo trộn không cần thiết cho bộ máy, đội ngũ cán bộ, tài sản công và hệ thống dữ liệu hành chính đang vận hành ổn định. Nếu thay đổi địa giới, người dân và doanh nghiệp sẽ phải làm lại nhiều loại giấy tờ, thủ tục, trong khi một số dự án về quy hoạch, giải phóng mặt bằng có nguy cơ bị ảnh hưởng tiến độ. Một số địa bàn có yếu tố đặc thù về địa lý, quốc phòng, an ninh cũng cần được ưu tiên giữ ổn định.

Trước đó, qua quá trình tự rà soát, đã có 165 trong tổng số 168 phường, xã, đặc khu đề xuất giữ nguyên hiện trạng. Trong đó, 52 đơn vị có quy mô dân số từ 30.000 người trở lên nhưng chưa đảm bảo tiêu chí diện tích, gồm 48 phường có diện tích dưới 5,5 km² và 4 xã có diện tích dưới 30 km². Xã Thạnh An và đặc khu Côn Đảo có dân số dưới tiêu chuẩn nhưng diện tích tự nhiên từ 75 km², vị trí biệt lập, cách xa đất liền.

UBND TP.HCM lý giải, do toàn bộ 168 đơn vị hành chính cấp xã của thành phố được thành lập từ ngày 1/7/2025, tức là trước thời điểm Nghị quyết số 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn đơn vị hành chính có hiệu lực, nên theo điều khoản chuyển tiếp, các đơn vị này không bắt buộc phải đánh giá lại tiêu chuẩn. Riêng bốn xã Long Hải, Bình Chánh, Bà Điểm và Hóc Môn đang được xây dựng đề án nâng lên thành phường trên cơ sở giữ nguyên địa giới hiện tại.

Đối với ba trường hợp từng có đề xuất sáp nhập với địa phương liền kề là phường Xóm Chiếu, phường Khánh Hội và xã Long Sơn, UBND thành phố nhận định hồ sơ liên quan chưa thể hiện đầy đủ việc trao đổi, lấy ý kiến và sự đồng thuận giữa các bên liên quan, nên chưa có cơ sở để triển khai.

Ngoài ra, thành phố cho biết Trung ương hiện đang nghiên cứu xây dựng mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân, dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026. Vì vậy, TP.HCM đề xuất chờ các nguyên tắc, tiêu chí mới được ban hành để có cơ sở đánh giá một cách đồng bộ, thay vì điều chỉnh riêng lẻ ở thời điểm hiện tại.

Song song với việc giữ nguyên địa giới, giai đoạn 2026 - 2030, thành phố dự kiến triển khai sáu nhóm giải pháp trọng tâm: hoàn thiện và vận hành hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp; tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị; đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền gắn với kiểm tra, giám sát; cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức theo vị trí việc làm; đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số toàn diện và tăng cường kiểm tra, giám sát, phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị, phát huy vai trò của HĐND, Mặt trận Tổ quốc và người dân.

Hiện TP.HCM, sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, có diện tích gần 6.800 km² với dân số khoảng 16 triệu người, là đô thị đặc biệt của cả nước. Trong số 168 đơn vị hành chính cấp xã, Phú Giáo là địa phương có diện tích lớn nhất với 192,83 km², còn phường Dĩ An là nơi đông dân nhất với hơn 227.800 người.