“Trăng phương Nam”: Ký ức miền Tây sông nước được kể bằng màu sắc

Có những cuộc triển lãm khiến người xem không chỉ ngắm tranh mà còn được sống lại một miền ký ức của chính mình. Trăng phương Nam - triển lãm cá nhân của họa sĩ Cao Thị Được diễn ra từ ngày 1/8-9/8 tại Phương Mai Gallery (số 6 Trần Phú, phường Chợ Quán, TP.HCM) chính là một cuộc trở về như thế.

Với gần 60 tác phẩm sáng tác trải dài từ năm 1994 đến nay, đây là lần đầu tiên nữ họa sĩ gốc Bến Tre dành trọn một triển lãm cho đề tài miền Tây Nam Bộ - vùng đất đã nuôi lớn tuổi thơ, ký ức và cả một đời cầm cọ của bà. Ngay từ những ngày đầu khai mạc, không gian gallery đã trở thành cuộc hội ngộ ấm áp của học trò cũ, đồng nghiệp, bạn bè và những người yêu hội họa, nối nhau tìm đến bên nữ họa sĩ tóc đã bạc màu thời gian.

Họa sĩ Cao Thị Được (thứ 3, trái qua) cùng bạn bè tại triển lãm Xuyên suốt triển lãm là hình ảnh vầng trăng, khi treo cao trên trời, khi soi xuống dòng sông, khi chỉ là một quầng sáng thấp thoáng sau mái nhà. Với Cao Thị Được, trăng không đơn thuần là chi tiết tạo hình, mà là sợi dây nối những đêm thơ ấu nằm gối đầu lên đùi cha, nghe tiếng đờn kìm kể chuyện dưới ánh trăng sân nhà, với hiện tại của một người nghệ sĩ đã đi qua đủ thăng trầm cuộc sống.

Người xem sẽ bắt gặp trong tranh bà những điều rất đỗi thân thương: bóng dáng cha mẹ, dòng sông quê hiền hòa, hàng bần mộc mạc, những cơn mưa khiến lũ trẻ háo hức xách nôm đi bắt cá, mùa nước nổi trắng đồng, và đâu đó vẫn còn văng vẳng câu vọng cổ, tiếng đờn ca tài tử trên sông nước.

Tất cả được thể hiện bằng bảng màu rực rỡ, đầy cá tính nhưng đằng sau sự phóng khoáng ấy là những câu chuyện rất thật về một cô gái quê nghèo từng nhọc nhằn theo đuổi con đường nghệ thuật.

Không né tránh những gian khó đã qua, Cao Thị Được chỉ lặng lẽ phủ lên đó một lớp ánh trăng dịu dàng, để cái đẹp có thể nâng đỡ con người vượt lên những biến động của đời sống. Đó cũng là cách bà tri ân những người ơn của đời mình: người mẹ tảo tần dành dụm mua cho con hộp màu đầu tiên, người cha đội gạo chạy ra bến xe tiễn con đi học, cùng những người thầy, người anh đã tin vào năng khiếu của cô gái Bến Tre ngày nào và động viên bà bước tiếp trên con đường mỹ thuật.

Ở tuổi ngoài 60, sau nhiều biến cố riêng, họa sĩ càng thấm thía lẽ sống vô thường: muốn làm gì hãy làm, muốn gặp ai thì gặp ngay, đừng chờ đợi. Bên cạnh triển lãm, bà còn tổ chức các buổi workshop, trò chuyện nghệ thuật để được gần hơn với học trò, bạn bè một cách sẻ chia niềm vui được sống cùng hội họa.

Trăng phương Nam không chỉ soi sáng ký ức riêng của người họa sĩ, mà còn khẽ khàng đánh thức trong mỗi người xem một góc bình yên đã từng nuôi lớn đời mình: gia đình, quê hương, và những điều tử tế vẫn luôn ở đó, chỉ chờ được gọi tên.

(Ảnh: Tạp chí Mỹ thuật)