Sóng yên biển sạch và vị ngọt mực nháy ở Cửa Lò

Không đơn thuần là một điểm đến tránh nóng quen thuộc của dải đất miền Trung; Cửa Lò (tỉnh Nghệ An) trong tâm tưởng của những kẻ lữ hành đô thị sành sỏi vốn dĩ là một cuộc hẹn hò không hẹn trước với vị mặn mòi bản địa, nơi những con sóng bạc đầu của biển Đông liên tục vỗ về bờ cát mịn dài hơn 10 km.

Theo người dân địa phương, tên gọi "Cửa Lò" là nói chệch đi của tên gọi "Cửa Lùa". Đoạn sông Cấm (sông Lạch Lò) chảy ra biển lọt vào giữa hai dãy núi: phía bắc là dãy núi nằm trên xã Nghi Thiết; phía nam là núi Lô (Lô Sơn). Gió từ ngoài biển thổi vào cũng như gió từ đất liền thổi ra biển khiến nơi đây như một cửa gió lùa theo hai hướng ra - vào, nên gọi là"Cửa Gió Lùa", nói gọn là "Cửa Lùa", rồi thành tên "Cửa Lò" như ngày nay.

Về Cửa Lò, người ta không còn tìm thấy những ki-ốt xập xệ nhếch nhác vốn là rào cản tầm mắt của du khách suốt gần 30 năm qua; một cuộc đại giải tỏa lịch sử vào năm 2022 đã trả lại toàn bộ không gian khoáng đạt, tự nhiên nhất cho dải bờ biển này, biến nơi đây thành một quảng trường biển hiện đại, văn minh. Sự thay đổi ngoạn mục đó giúp Cửa Lò rũ bỏ chiếc áo cũ kỹ để khoác lên mình diện mạo của một đô thị du lịch biển năng động.

Trong làn gió sớm mai trong vắt của những ngày hè, mọi người có thể tìm thấy những ký ức xưa cũ của cha ông hòa quyện cùng nhịp sống mới mẻ đầy phấn khởi. Nếu Nha Trang tự hào với những rặng san hô sặc sỡ dưới lòng đại dương thì Cửa Lò lại chinh phục lòng người bằng hương vị mộc mạc, tươi rói của đĩa mực nháy (loại mực vừa đánh bắt lên còn nhấp nháy ánh lân tinh) chấm cùng bát nước mắm Vạn Phần.

Nghề “đi mủng” đánh bắt hải sản gần bờ được xem là nghề truyền thống, cha truyền con nối của ngư dân Cửa Lò Đến Cửa Lò, phải thưởng thức cho được món mực nháy nổi tiếng tươi ngon, thịt chắc, giòn và ngọt. Mực nháy ngon nhất khi đem luộc, hấp bia, hoặc ăn gỏi. Khi mặt trời nhô lên khỏi bán đảo Lan Châu, cũng là lúc hàng chục chiếc thuyền mủng (thúng) nối đuôi nhau cập bến. Để mua được mực tươi và rẻ, chúng ta có thể đến đảo Lan Châu từ rạng sáng, đón mua từ các thuyền mủng của ngư dân, sau đó mang vào các bếp lò than hoa của người dân bản địa ven bờ nhờ chế biến ngay tại chỗ.

Vòng quanh Cửa Lò trên tuyến đường Bình Minh, du khách có thể dừng xe dọc đường để tìm góc chụp ảnh đảo Song Ngư một cách đẹp nhất. Đây là hòn đảo nằm cách đất liền hơn 4 km, gồm hòn lớn và nhỏ. Hòn lớn cao 133 m, hòn nhỏ cao 88 m so với mặt nước biển. Trên đảo có ngôi chùa mang tên Song Ngư xây dựng từ thế kỷ 13. Từ xưa thương nhân trên đường buôn bán, xuôi ngược hải trình thường vào đây thắp hương, cầu xin điều may mắn.

Mực nháy thường được hấp để giữ nguyên vị ngọt, giòn Cuối ngày, dòng người đổ về khu vực chợ Hôm để đón những chiếc thuyền thúng cập bến mang theo đầy ắp ghẹ xanh tươi và cá thu nướng than hoa thơm lừng. Sự hào sảng của con người xứ Nghệ bộc lộ rõ qua từng tiếng cười giòn giã của những mẹ, những chị bán hàng, họ nhiệt tình tư vấn cách chọn mực ngon mà chẳng hề có sự chèo kéo, ép giá vốn thường thấy ở các khu du lịch biển xô bồ. Những câu nói mộc mạc chất phác kiểu " Ăn đi cháu, ngon thì mua tiếp, không ngon o không lấy tiền " khiến lòng người lữ khách phương xa ấm áp lạ kỳ. Sự chân thành mộc mạc đó chính là thứ tài sản vô hình nhưng níu chân du khách bền chặt hơn cả những món quà lưu niệm đắt giá.

Ngoài hải sản tươi sống, con người thân thiện Cửa Lò còn thu hút du khách với các lễ hội văn hóa truyền thống. Lễ hội cầu ngư (Lễ Nghinh Ông) được tổ chức hai năm một lần, vào cuối tháng 3 đầu tháng 4 mang đậm nét văn hóa của ngư dân vùng biển với những sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo như hát múa bả trạo, hát bội, diễn tuồng. Hay lễ hội Đền Yên Lương đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2024.

Có thể nói, thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho Cửa Lò cảnh sắc kỳ thú, non nước hữu tình, con người hiền hòa, thân thiện. Đó là những yếu tố cơ bản để Cửa Lò - cửa biển đẹp vào bậc nhất Bắc Trung bộ đã và đang trở thành điểm đến lý tưởng của du khách trong và ngoài nước.