Sở Y tế TP.HCM khuyến cáo phụ huynh không tự ý cho con dùng kháng sinh khi mắc não mô cầu

Ba học sinh Trường THCS Hai Bà Trưng (xã Hiệp Phước) mắc não mô cầu nhóm B, một em tử vong ngay trong ngày nhập viện. Sở Y tế TP.HCM đang truy vết người tiếp xúc, khử khuẩn trường học và đề nghị người dân bình tĩnh nhưng không chủ quan.

Theo Sở Y tế TP.HCM, ngày 14/10, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) tiếp nhận thông tin về một nam sinh lớp 7, 12 tuổi, được chẩn đoán não mô cầu tối cấp, sốc nhiễm trùng và suy đa cơ quan. Dù được điều trị tích cực, em tử vong trong cùng ngày. Xét nghiệm xác định em nhiễm não mô cầu nhóm B.

Cũng trong ngày 14/10, một học sinh khác của trường nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới và được xác định viêm màng not do cùng tác nhân. Sáng 15/10, một học sinh ngồi cùng bàn với em tử vong bắt đầu sốt, nhập viện; kết quả PCR máu và dịch não tủy sáng 16/10 xác nhận nhiễm não mô cầu nhóm B. Hiện hai bệnh nhi tạm ổn định, đang tiếp tục điều trị.

Ngay khi nhận ca bệnh đầu tiên, Sở Y tế chỉ đạo HCDC, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Đa khoa Nhà Bè điều tra dịch tễ, xác định người tiếp xúc gần và cấp kháng sinh dự phòng theo chỉ định. Lớp học, nhà vệ sinh và khu sinh hoạt chung được tổng vệ sinh, khử khuẩn; học sinh có biểu hiện hô hấp được theo dõi tại bệnh viện.

Sáng 16/10, Giám đốc Sở Y tế chủ trì cuộc họp khẩn với các chuyên gia và lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, yêu cầu hoàn chỉnh danh sách người tiếp xúc gần và theo dõi sức khỏe họ ít nhất 10 ngày. Nhà trường hiện vẫn hoạt động bình thường.

Sở Y tế lưu ý không phải học sinh nào trong trường cũng cần uống kháng sinh dự phòng; chỉ những người tiếp xúc gần theo đánh giá của nhân viên y tế mới có chỉ định. Phụ huynh không tự mua hoặc cho con dùng thuốc. Người đã uống kháng sinh dự phòng vẫn phải theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ. Người dân được đề nghị theo dõi thông tin từ các kênh chính thức, không lan truyền tin chưa kiểm chứng.

Não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần, thời gian ủ bệnh trung bình 3-4 ngày. Giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ sốt, đau họng, mệt mỏi, sổ mũi nên dễ nhầm với cúm. Khi bệnh tiến triển, thường gặp sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, đau cơ, cứng gáy, sợ ánh sáng. Ở thể nặng có thể xuất hiện ban xuất huyết màu đỏ sẫm hoặc tím dưới da, tay chân lạnh, lơ mơ, rồi nhanh chóng chuyển sang sốc nhiễm trùng. Trẻ nhỏ đôi khi chỉ sốt, quấy khóc, bú kém hoặc li bì. Bệnh có thể diễn tiến chỉ trong vòng 24 giờ, vì vậy khi có những dấu hiệu trên cần đến cơ sở y tế ngay.

Ngành y tế nhấn mạnh ho, sổ mũi hay đau họng không đồng nghĩa với mắc não mô cầu mà có thể do nhiều bệnh lý khác. Bệnh gặp nhiều ở trẻ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên 15-24 tuổi và người suy giảm miễn dịch. Theo Viện Pasteur TP.HCM, giai đoạn 2014 - 2025, nhóm B chiếm hơn 98% ca bệnh ở khu vực phía Nam. Hiện đã có vaccine phòng nhóm B, tuy nhiên mỗi loại vaccine có phạm vi bảo vệ riêng; việc tiêm chủng cần theo tư vấn của bác sĩ, tùy độ tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm chủng.