"Sao sáng dẫn đường" - Ngọn lửa tri ân thắp sáng từ quá khứ đến hôm nay

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), cầu truyền hình trực tiếp Sao sáng dẫn đường do Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, phát sóng trên kênh VTV1 như một lời tri ân được cất lên đồng thời từ bốn miền đất nước - nơi máu xương của biết bao thế hệ cha anh đã hòa vào lòng đất mẹ.

Bốn điểm cầu - bốn miền ký ức, một tấm lòng tri ân

Cầu truyền hình Sao sáng dẫn đường được lấy cảm hứng từ hai câu thơ đã đi vào lòng nhiều thế hệ người Việt trong bài "Núi Đôi" của nhà thơ Vũ Cao " hình ảnh ngôi sao trên mũ người lính, mãi mãi là ánh sáng soi lối ". Đó là một cách gọi tên vừa giản dị vừa sâu sắc, những người lính đã hóa thân vào đất mẹ, nhưng lý tưởng, khát vọng độc lập, tự do mà họ theo đuổi vẫn tiếp tục soi đường cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trao kết quả xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thông qua giám định ADN cho gia đình thân nhân liệt sĩ tại điểm cầu Tượng đài Bắc Sơn (Hà Nội) Chương trình được tổ chức tại bốn địa điểm mang đậm dấu tích lịch sử: Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ xã Thanh Thủy (Tuyên Quang) - nơi từng là chiến trường Vị Xuyên khốc liệt; Tượng đài Bắc Sơn (Hà Nội) - biểu tượng cho ý chí quật cường của Thủ đô; Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 (Quảng Trị) - nơi yên nghỉ của gần 6.000 liệt sĩ, trong đó phần lớn vẫn chưa được biết tên và Công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM) - điểm cầu chính, nơi từng phát hiện hố chôn tập thể các cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Bốn địa danh, bốn câu chuyện, nhưng chung một mạch nguồn cảm xúc: đó là những vùng đất mà chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ, song vẫn còn đó bao người con chưa được trở về với tên tuổi, quê hương. Việc lựa chọn đồng thời bốn điểm cầu trải dài từ địa đầu Tổ quốc đến miền Nam thành đồng không chỉ là một thủ pháp truyền hình, mà còn là cách để đất nước cùng lúc cúi đầu tưởng nhớ, để tấm lòng tri ân được lan tỏa trọn vẹn trên mọi miền non sông.

Không đơn thuần là một chương trình nghệ thuật kỷ niệm ngày lễ, Sao sáng dẫn đường được dàn dựng như một không gian giao thoa giữa các thế hệ. Bên cạnh những giọng ca gạo cội và nghệ sĩ tên tuổi, chương trình có sự tham gia trực tiếp của các cựu chiến binh, thương binh, bệnh binh và cả những người lính trẻ đang ngày đêm làm nhiệm vụ rà phá bom mìn, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Họ không chỉ là nhân chứng lịch sử được mời đến xem, mà trực tiếp cất tiếng hát cùng nghệ sĩ, để lời tri ân không chỉ được nói ra, mà được sống lại bằng chính những con người đã và đang tiếp bước cha anh.

Viết tiếp câu chuyện của Chiến dịch 500 ngày đêm

Sợi dây xuyên suốt cầu truyền hình là “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” - một chiến dịch mang tính cấp thiết bởi thời gian không chờ đợi bất cứ ai. Sau hơn 50 năm đất nước thống nhất, hơn một triệu hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy và an táng chu đáo tại các nghĩa trang trên cả nước, nhưng vẫn còn hơn 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và gần 300.000 phần mộ chưa xác định được thông tin. Chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ, lấy mẫu khoảng 230.000 ngôi mộ chưa xác định thông tin, giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt, song song với việc xây dựng cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ và tiếp tục rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm.

Đằng sau những con số ấy là biết bao gia đình đã chờ đợi suốt mấy chục năm ròng, là những bước chân thầm lặng của lực lượng quy tập giữa rừng sâu, khe núi, là công sức của các nhà khoa học miệt mài bên những mẫu ADN để trả lại một cái tên cho một cuộc đời đã hiến dâng cho Tổ quốc. Chương trình sẽ tái hiện những câu chuyện ấy bằng phóng sự, bằng những cuộc "đoàn tụ" xúc động ngay trên sân khấu, khi có gia đình lần đầu tiên, sau nhiều thập kỷ, được chính thức biết nơi người thân mình đang yên nghỉ.

Tại điểm cầu Tuyên Quang, Nhà bia liệt sĩ Thanh Thủy, những chiếc ba lô, mũ cối và một bông hoa cúc trắng tưởng nhớ đến các liệt sĩ được đặt trang trọng ở hàng ghế đầu. Ảnh: Nguyễn Khánh - Báo Tuổi Trẻ Đặc biệt, chương trình dành một phần lắng đọng cho "những bức thư từ lòng đất" - những dòng chữ viết vội giữa chiến trường của các liệt sĩ, được vang lên trên nền giai điệu sâu lắng, như một lời nhắn gửi vượt thời gian từ những người đã khuất đến với người ở lại. Đó là khoảnh khắc mà quá khứ và hiện tại không còn là hai bờ cách biệt, mà hòa vào làm một trong niềm xúc động của hàng triệu khán giả cả nước.

Các nữ cựu chiến binh chăm chú theo dõi chương trình tại điểm cầu TP.HCM ở công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Trí Đức - Báo Tuổi Trẻ Với thế hệ trẻ hôm nay - những người sinh ra và lớn lên trong hòa bình, chưa từng trải qua bom đạn - cầu truyền hình là một dịp để nhìn lại, để hiểu rằng nền độc lập, tự do đang có hôm nay được đánh đổi bằng biết bao xương máu, bằng cả những cuộc đời chưa kịp trở về với tên tuổi. Đó cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm của người đi sau: gìn giữ ký ức, tiếp nối lý tưởng, và không ngừng nỗ lực để không một người con nào của Tổ quốc bị lãng quên. Đó là hành trình không có điểm dừng, bởi với dân tộc Việt Nam, tri ân những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do không bao giờ là một nghĩa vụ nhất thời, mà là đạo lý "uống nước nhớ nguồn" được truyền nối qua từng thế hệ, như ánh sao trên mũ người lính - mãi mãi là ánh sáng dẫn đường.