Phương Mỹ Chi và bài học ứng xử khi vướng tranh cãi văn hóa

Những ngày qua, dự án âm nhạc mới của Phương Mỹ Chi – “Dân chơi dân ca” vướng tranh cãi khi sử dụng khăn Piêu - mang ý nghĩa thiêng liêng của đồng bào dân tộc Thái, theo cách khiến nhiều khán giả, đặc biệt là chính người Thái, cho rằng chưa phù hợp.

Nhiều bình luận thẳng thắn chỉ ra rằng chiếc khăn vốn dùng để đội đầu hoặc quàng cổ, mang giá trị văn hóa riêng, cần được sử dụng đúng cách và đúng chỗ.

Ngay khi tranh cãi lan rộng, Phương Mỹ Chi đã có bài đăng phản hồi trực tiếp. Cô cho biết bản thân và êkíp đã lắng nghe các ý kiến từ khán giả, nhất là bà con dân tộc Thái, đồng thời khẳng định mục đích ban đầu của dự án là mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa địa phương. Trên tinh thần tôn trọng, nữ ca sĩ bày tỏ sự cầu thị, cảm ơn những góp ý chân thành và cho biết êkíp sẽ điều chỉnh lại hình ảnh sản phẩm để phù hợp hơn, đồng thời mong muốn tiếp tục học hỏi trên hành trình sắp tới.

Điều đáng chú ý ở đây không phải là việc dự án gặp lùm xùm chuyện này không hiếm trong showbiz mà là cách xử lý sau đó. Phương Mỹ Chi không né tránh, không im lặng chờ dư luận lắng xuống, cũng không phản pháo để bảo vệ sản phẩm bằng mọi giá.

Thay vào đó, cô gọi đích danh nhóm cộng đồng bị ảnh hưởng, thừa nhận vấn đề, và đưa ra cam kết hành động cụ thể thay vì một lời xin lỗi chung chung. Đó là công thức của một lời xin lỗi có trọng lượng: đúng đối tượng, đúng vấn đề, kèm hướng khắc phục rõ ràng.

Trong sáng tạo nghệ thuật, chúng ta phải hiểu rằng, văn hóa dân tộc không phải "đạo cụ" và trang phục, khăn, hoa văn của các dân tộc thiểu số thường có quy tắc sử dụng và ý nghĩa riêng. Khi lựa chọn đưa vào trình diễn, người nghệ sĩ cần tham vấn cộng đồng sở hữu văn hóa đó trước khi đưa vào sản phẩm nên là bước bắt buộc, không phải tùy chọn.

Hội đồng cố vấn album Dân chơi dân ca của Phương Mỹ Chi Và những sự cố văn hóa như thế này thường bắt nguồn từ khâu sản xuất, không riêng người nghệ sĩ đứng trước ống kính, nên quy trình rà soát cần được xây dựng từ sớm. Trong khi đó, khán giả, đặc biệt là người trẻ, ngày càng đề cao sự trung thực và khả năng nhận sai hơn là một hình ảnh "hoàn hảo tuyệt đối”. Chính vì thế, Phương Mỹ Chi và ê-kíp của cô đã lựa chọn sự cầu thị bởi vì họ hiểu được rằng sự im lặng kéo dài dễ bị cho là né tránh trách nhiệm.

Dự án của Phương Mỹ Chi vẫn đang trong quá trình điều chỉnh, nhưng cách cô chọn đối thoại thay vì đối đầu đã cho thấy một hình mẫu ứng xử văn minh, điều mà không phải nghệ sĩ nào cũng làm được khi đứng giữa tâm bão dư luận.

Ngay sau khi ra mắt (27/8), album “Dân chơi dân ca” chiếm trọn vẹn 3 vị trí đầu BXH Zing MP3 Realtime. Nữ ca sĩ GenZ tiếp tục khai thác chất liệu âm nhạc dân gian bằng tình yêu, sự tôn trọng, kế thừa và phát triển văn hóa kết hợp với cách sản xuất đương đại của DTAP. Toàn bộ bài hát trong album được lấy cảm hứng từ các làn điệu dân ca trải dài từ Bắc vào Nam, kết hợp phong cách trẻ trung nhưng vẫn giữ trọn hồn cốt dân tộc. Đó không còn là tình cảm cá nhân khép kín, người nghệ sĩ trẻ tìm thấy ở các làn điệu cổ truyền câu trả lời cho bản sắc, để rồi từ chính thái độ cúi đầu học hỏi, nâng niu từng câu hò điệu lý từ Bắc chí Nam, tình cảm ấy vươn mình thăng hoa thành tình yêu đất nước. Mỗi bài hát là một nhịp cầu nối liền với tình yêu văn hóa cội nguồn.