Nguyễn Á – Người kể chuyện biển đảo và di sản bằng cả trái tim

Vừa qua (15/8), tại Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM, một không gian tràn ngập cảm xúc đã mở ra khi nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á tổ chức triển lãm và ra mắt cùng lúc hai cuốn sách ảnh: "Chuyện về biển đảo quê hương" và "Những di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh".

Đây là cuốn sách ảnh thứ 26 và 27 trong sự nghiệp của nghệ sĩ nhiếp ảnh - một hành trình mà chính Nguyễn Á cũng không còn nhớ nổi đã bao nhiêu lần đứng giữa không gian triển lãm để đón khách, để lắng nghe những rung động của người xem trước từng khung hình mình chụp.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á Nhưng lần này, có một điều đặc biệt, trong buổi ra mắt sách, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã trao chứng nhận xác lập kỷ lục cho Nguyễn Á - vinh danh nghệ sĩ nhiếp ảnh thực hiện xuất bản hệ thống sách ảnh kết hợp tổ chức triển lãm chuyên đề với quy mô lớn về 17 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận và chủ đề biển đảo Việt Nam. Đây là lần thứ 5 Nguyễn Á đón nhận danh hiệu Kỷ lục Việt Nam, kết quả của 16 năm miệt mài lao động nghệ thuật với 8 cuốn sách ảnh và 8 cuộc triển lãm lớn.

Nghệ sĩ Nguyễn Á vinh dự nhận bằng kỷ lục Với " Chuyện về biển đảo quê hương ", Nguyễn Á đã đặt chân đến 5 vùng biển trải dài đất nước, từ Hải Phòng, Quảng Ninh, Vũng Tàu, Đà Nẵng, Khánh Hòa cho đến Kiên Giang, Cà Mau. Ống kính của nghệ sĩ ghi lại những ngày huấn luyện dưới nắng gió của chiến sĩ hải quân, khoảnh khắc người sĩ quan lao mình xuống biển giữa sóng lớn để lên nhà giàn nhận nhiệm vụ, nụ cười của ngư dân trên cảng cá, hay bụi than lấm lem trên gương mặt người thợ mỏ.

Đó không chỉ là những bức ảnh đẹp, mà là những lát cắt chân thực của một cuộc sống biển đảo luôn chuyển động - nơi có người trẻ đang cống hiến thanh xuân cho Tổ quốc, có người già lặng người tưởng niệm quá khứ, có những cuộc mưu sinh nhọc nhằn xen lẫn niềm vui giản dị của cuộc sống thường ngày.

Ở tập sách về di sản văn hóa phi vật thể, hành trình của Nguyễn Á bắt đầu từ hơn mười năm trước, khi Nhã nhạc cung đình Huế trở thành di sản đầu tiên của Việt Nam được UNESCO vinh danh. Từ đó đến nay, Nguyễn Á đã rong ruổi khắp mọi miền để ghi lại trọn vẹn cả 17 di sản - từ dân ca quan họ Bắc Ninh, ca trù, hát xoan Phú Thọ, đến nghệ thuật xòe Thái, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, hội kéo co hay tranh dân gian Đông Hồ.

“ Mỗi di sản đều mang một linh hồn riêng, gắn bó mật thiết với cộng đồng, nên để chụp được, ông phải chờ đợi, phải tìm hiểu, phải sống cùng nhịp điệu của người dân bản địa mới có thể "nghe" được câu chuyện ẩn sau từng khung hình ” - nghệ sĩ Nguyễn Á chia sẻ.

Và con đường ấy cũng chưa bao giờ dễ dàng, nghệ sĩ từng bộc bạch, cái cực nhất của nghề không nằm ở những chuyến đi xa, mà ở việc phải tự tay biên tập, chọn lọc vài trăm bức ảnh ưng ý nhất từ hàng ngàn tấm hình, sao cho luôn mới mẻ, không lặp lại chính mình. " Vì yêu quá nên làm hết mình, chơi hết mình - thấy người xem cảm được tình cảm của mình trong từng tấm ảnh là hết mệt, hết cực ", Nguyễn Á tâm sự.

Không dừng lại ở thành công hiện tại, Nguyễn Á vẫn đang âm thầm thực hiện một dự án mới: hành trình 500 ngày đêm chụp ảnh tìm mộ liệt sĩ, chuẩn bị cho ấn phẩm sắp ra mắt nhân dịp kỷ niệm 80 năm sắp tới. Với nghệ sĩ, đỉnh núi thành công hôm nay chỉ là một trạm dừng chân, để rồi ngày mai lại tiếp tục lên đường - bởi tình yêu với đất nước, với biển đảo và di sản dân tộc trong ông vẫn còn đầy ắp, chưa bao giờ vơi cạn.