Giải thưởng Trần Văn Khê - Tiếp nối mạch nguồn âm nhạc dân tộc

Sáng 31/7, tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, Hội đồng Quản lý và Ban Giám đốc Quỹ Học bổng Trần Văn Khê đã tổ chức Lễ công bố, trao tặng Giải thưởng Trần Văn Khê năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 105 năm ngày sinh Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê (24/7/1921 - 24/7/2026), như một lời tri ân dành cho người đã trọn đời gắn bó với âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Tại buổi lễ, Ban tổ chức đã trao giải thưởng cho 2 tập thể và 6 cá nhân gồm: Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế , đơn vị có nhiều thành tựu trong sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị của Nhã nhạc, múa cung đình, tuồng và ca Huế và Nhóm Xẩm 48h là những nghệ sĩ trẻ đã có nhiều sáng tạo trong việc đưa nghệ thuật hát Xẩm đến gần hơn với công chúng đương đại.

Ông Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM trao tặng giải thưởng đến tập thể và cá nhân 6 cá nhân được tôn vinh: NSND Ngô Tuyết Mai , người sáng lập Truc Mai Music House với nhiều lớp học âm nhạc dân tộc miễn phí dành cho cộng đồng; NGƯT Phạm Thúy Hoan , hơn ba mươi năm bền bỉ duy trì Câu lạc bộ Tiếng hát quê hương, đào tạo nhiều thế hệ nghệ sĩ đàn tranh; NSƯT Huỳnh Khải , Quyền Trưởng khoa Âm nhạc Dân tộc, Nhạc viện TP.HCM; NSƯT Phạm Văn Môn , người dành hơn ba thập niên đào tạo đội ngũ nhạc công sân khấu truyền thống, đặc biệt trong lĩnh vực cải lương Nam Bộ; NNƯT Nguyễn Tấn Khoa , bậc thầy về đờn ca tài tử và nhạc lễ Nam Bộ, thông thạo trọn vẹn 20 bài bản tổ cùng bộ bát ngự và Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên , nhà nghiên cứu có nhiều đóng góp trong giảng dạy, nghiên cứu và quảng bá âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Trong không khí trang trọng của buổi lễ, tiếng đàn của NSND Ngô Tuyết Mai vang lên như kể lại một hành trình lặng lẽ gìn giữ cổ nhạc. Nghệ sĩ chia sẻ, giải thưởng của người thầy quá cố là một sự động viên lớn trên hành trình của mình và mong được mang kinh nghiệm giảng dạy cổ nhạc miễn phí suốt 17 năm qua vào học đường.

Cùng chung niềm xúc động ấy, chị Đinh Thảo, người sáng lập Nhóm Xẩm 48h cho biết, nhóm ra đời từ mong muốn tạo một sân chơi văn hóa để người trẻ tiếp cận và hiểu sâu hơn về âm nhạc truyền thống, thông qua các lớp học Chèo, Xẩm do chính các nghệ nhân, nghệ sĩ gạo cội trực tiếp truyền dạy.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê qua đời vào ngày 24/6/2015 tại TP.HCM. Trong di nguyện, ông mong mỏi “lập một quỹ học bổng hoặc giải thưởng Trần Văn Khê để hàng năm phát cho người được giải thưởng nghiên cứu về âm nhạc truyền thống Việt Nam”. Đến năm 2021, Quỹ học bổng mang tên Trần Văn Khê đã được ra đời. Năm 2023, Hội đồng Quản lý và Ban giám đốc Quỹ Học bổng tổ chức lễ trao giải thưởng và Học bổng Trần Văn Khê lần thứ nhất với 9 học bổng và 6 giải thưởng được trao.

*Ảnh: Quốc Thanh