Tiếng thì thầm dưới tán cây, ngọn cỏ Công viên Lê Thị Riêng

Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM) sáng sớm nay khác lạ. Những lối đi bộ, những bãi cỏ xanh mướt nơi người già tập dưỡng sinh hay trẻ nhỏ vui đùa thường ngày, giờ đây im ắng hơn. Phía sau vẻ ngoài yên bình của một mảng xanh giữa lòng Sài Gòn, có những con người đang miệt mài với một hành trình lặng lẽ: tìm kiếm những người con đã nằm lại nơi này từ rất lâu.

Trong chiến dịch 500 ngày đêm đầy kiên trì, họ không tìm kiếm sự hào nhoáng, họ tìm sự trở về. Đất dưới chân chúng ta vốn dĩ rất dày, mỗi tấc đất đều ôm giữ một phần lịch sử. Khi những nhát cuốc được hạ xuống thật nhẹ, cẩn trọng từng chút một, tôi bỗng hiểu rằng công việc này không đơn thuần là đào bới, mà là đang chạm tay vào sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại.

Người ta nói nhiều về sự phát triển chóng mặt của đô thị, về những tòa nhà cao tầng mọc lên mỗi ngày. Ít ai biết trước đây từng là Nghĩa trang Đô Thành và nay ngay giữa lòng đô thị, một khoảng lặng được giữ lại. Những dấu tích, những kỷ vật, hay đôi khi chỉ là một mảnh vải, một chiếc cúc áo còn sót lại trong lòng đất lạnh cũng đủ làm sống dậy cả một câu chuyện hào hùng. Hình ảnh những chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam với khuôn mặt lấm lem bùn đất, dưới cái nắng gay gắt của Sài Gòn hay những cơn mưa bất chợt, vẫn kiên trì bám trụ khiến người dân không khỏi chạnh lòng.

Một chi tiết nhỏ khiến tôi ám ảnh mãi: những túi nilon được đánh số cẩn thận, những mảnh hiện vật được nâng niu như báu vật. Đó là bằng chứng của những cuộc đời đã hóa thân vào đất mẹ. 500 ngày đêm không chỉ là một con số để đếm ngược. Đó là hành trình của sự biết ơn. Khi một mảnh hài cốt được tìm thấy, cả công viên dường như dừng lại một nhịp thở. Không có tiếng loa đài, không có sự ồn ào của phố thị, chỉ còn lại sự kính cẩn. Những người tham gia tìm kiếm đôi khi cũng là cựu chiến binh, họ tìm đồng đội với hy vọng được đưa bạn mình về với gia đình sau hơn nửa thế kỷ lạc mất nhau. Có những người mẹ, người vợ đã tóc bạc trắng, mòn mỏi chờ tin con, chờ tin chồng.

Sự trở về ấy, dù muộn màng, vẫn là một điểm tựa tinh thần không gì thay thế được. Chúng ta đang sống trong một thành phố chuyển mình mạnh mẽ, nơi mọi thứ đều trôi đi rất nhanh. Đôi khi, chúng ta vô tình lướt qua những giá trị cốt lõi mà quên mất rằng, sự tĩnh lặng của hôm nay được đổi bằng máu xương của ngày hôm qua. Việc tìm kiếm liệt sĩ ở Công viên Lê Thị Riêng nhắc nhở rằng, đô thị này không chỉ có xi măng và sắt thép, nó còn có tâm hồn, có những ký ức được giữ gìn bằng tình yêu thương và trách nhiệm.

Nhiều cơ quan, đơn vị, đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên và người dân có mặt tại Công viên Lê Thị Riêng để dâng hương, tưởng niệm và tri ân các anh hùng liệt sĩ. Giữa không gian trang nghiêm, mỗi nén nhang được thắp lên không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc mà còn gửi gắm niềm mong mỏi các anh sớm được trở về với gia đình, quê hương. Ngày mai, cỏ sẽ lại xanh, người dân sẽ lại tập thể dục, tiếng cười nói sẽ lại vang lên nhưng trong sâu thẳm tâm trí mỗi người đi qua đây, sẽ có một khoảng lặng dành cho những người đã nằm lại.