Dạo Sài Gòn ngày Tết

Năm nào cũng vậy, cứ đến độ Xuân về không khí tại Đường Hoa, Chợ Hoa Xuân Bến Bình Đông hay Hội Báo Xuân, Phố Ông Đồ… lại nhộn nhịp, tấp nập. Những hình ảnh quen thuộc, văn hóa truyền thống đó vẫn còn lưu giữ ở Sài Gòn - TP.Hồ Chí Minh trong dịp Tết cổ truyền.

ĐƯỜNG HOA

Từ năm 1975 vào Sài Gòn, tôi đã bắt đầu được đi chơi giao thừa và Noel ở đường Nguyễn Huệ bấy giờ, giao thừa đầu tiên sau 1975 ở Sài Gòn tự nhiên rất lạnh. Các chàng trai cô gái như lần đầu được diện được khoe áo lạnh đi chơi trên phố, lúc đó khu vực quanh nhà thờ như Nguyễn Huệ, Lê Lợi, Đồng Khởi… cũng ngăn xe cho người đi bộ du Xuân. Lúc đó không có tụ điểm ca nhạc hát hò và cũng không có quán xá gì nhiều. Cứ đi bộ vòng vòng ngắm người vậy thôi. Nhưng khá giống cái thú đi vòng quanh Bờ Hồ và Nhà thờ lớn ở Hà Nội. Người ta đi như thể “ ta đi yêu người ta yêu nhau. Người ta cũng là ta khác đâu ”.

Thật ra thì từ năm 1960, con đường này có Chợ hoa Xuân vào mỗi dịp Tết Nguyên Đán, là nơi tập trung mua bán hoa tết cây cảnh. Nhà vườn tập kết hoa ở Bến Bạch Đằng sau đó phân bổ vào từng ô đã quy định sẵn trên đường Nguyễn Huệ. Cho đến giữa thập niên 1990, đây vẫn là Chợ hoa Xuân chính của người dân thành phố.

Đến năm 2004 (Tết Giáp Thân) thì từ Chợ hoa Nguyễn Huệ chính thức đổi thành Đường hoa Nguyễn Huệ. Đi Đường hoa ngắm hoa thì phải chụp ảnh. Dù trước đây chưa có mạng xã hội chỉ chụp rồi đi rửa ảnh tặng nhau. Thợ chụp ảnh dạo lúc đó rất có giá, còn bây giờ ai cũng tự chụp được bằng điện thoại nên thợ chụp ảnh dạo hết dần. Với sự phát triển và phục vụ văn hóa cho người dân cũng như du khách thập phương, Đường hoa phát triển thêm nhiều loại hình, nào các tụ điểm sân khấu ca nhạc, giao lưu, một góc đường sách, vào góc ẩm thực… rất đa dạng và rất Sài Gòn.

CHỢ HOA XUÂN BẾN BÌNH ĐÔNG

Chợ hoa trên bến Bình Đông là một nơi để mọi người đến chụp ảnh cùng hoa xuân tại Sài Gòn mỗi dịp Tết đến. Đặc biệt, chợ hoa này mang đến cho du khách những trải nghiệm độc đáo của chợ hoa “trên bến dưới thuyền” còn sót lại từ xa xưa. Vào lúc cao điểm, chợ hoa có tới khoảng 500 nhà vườn đến từ các tỉnh miền Tây như Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Đồng Tháp… tham gia với hàng trăm chậu cây cảnh. Các loài hoa, cây kiểng đầy đủ chủng loại đua nhau khoe sắc mang lại một không gian rực rỡ cho cảnh sắc nơi đây.

Đối với người Sài Gòn hàng trăm năm qua, khi nhìn thấy chợ hoa trên bến dưới thuyền là đã biết Tết về đến nơi rồi. Không biết chợ hoa tại bến Bình Đông có từ khi nào và cũng không có ai đứng ra tổ chức nhưng cứ đến khoảng 15 tháng Chạp Âm lịch, ghe thuyền từ các tỉnh miền Tây chở hoa về đây họp chợ. Thuyền kề thuyền, gian hàng này cạnh gian hàng kia kéo dài nhiều cây số tạo nên một khung cảnh nhiều màu sắc như hội hoa xuân.

Các loài hoa, cây kiểng đủ chủng loại đua nhau khoe sắc mang lại một không gian rực rỡ cho cảnh sắc nơi đây, người người, nhà nhà kéo đến đây để check-in, chụp hình rất đông. Ngoài ra, nơi đây còn trang trí và trình diễn lân sư rồng cùng nhiều tiểu cảnh mừng xuân lộng lẫy, những tiểu cảnh chào xuân ở hai bên đường được chụp hình hoàn toàn miễn phí.

BÁO XUÂN

Sau những năm đất nước đổi mới (1986) báo Xuân bắt đầu nở rộ với nhiều hình thức Báo Xuân, Báo Tết, Giai phẩm Tất Niên, Tân Niên…Đề tài báo Xuân thường xoay quanh các đề tài: Mùa xuân, ơn Đảng nhớ Bác, hướng về Tết vùng sâu vùng xa, biên giới hải đảo, viết về các sự kiện, về các nhân vật và những thành tựu trong năm… Hay mỗi năm là một con giáp, Tết con gì viết về con ấy, vì con gì cũng có nhiều liên quan mật thiết đến đời sống, văn hóa người dân.

Khoảng những năm 2015 - 2018, vào “mùa Báo Xuân” một cây bút viết khỏe cũng viết được khoảng 25-30 bài. Họ viết cho cả các đơn vị nhỏ, các báo nhỏ rất nhiều vì họ muốn có tên mình trên Báo Xuân, hơn nữa Báo Xuân thường trả nhuận bút cao gấp đôi gấp ba số báo thường. Bài nhẹ ký hơn hoặc bị trễ hẹn thì đăng số Tân niên. Cũng vẫn được coi là báo Xuân như thường, tuy nhuận bút có thấp hơn chút đỉnh. Viết báo Xuân thì một số báo trả nhuận bút ngay trước Tết, cũng đủ ăn Tết, nếu không sau Tết lãnh nhuận bút cũng chả sao, vì sau Tết thường là lúc nhiều người đang cháy túi vì 1001 lý do.

Nhưng phải thấy báo Xuân trước đây cả hai miền Nam Bắc số trang dành cho văn học nghệ thuật, giải trí nhiều hơn hiện nay. Và bìa báo Xuân trước đây cũng thường trình bày bằng tranh hội họa chứ không chỉ bằng hình ảnh chụp các cô gái đẹp như bây giờ.

Nói chung, báo Xuân là một niềm vui cho cả người viết và người làm ra nó lẫn cho bạn đọc. Và chắc chắn báo Xuân là một món quà ngày Tết không thể thiếu được bên cạnh “thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ. Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh”.

PHỐ ÔNG ĐỒ

Phố Ông Đồ tại khu vực nhà Văn hóa Thanh niên TP.Hồ Chí Minh (đường Phạm Ngọc Thạch, quận 1) rực rỡ những ngày Tết (diễn ra khoảng từ giữa tháng Chạp đến Mùng Năm tháng Giêng). Đây là một hoạt động thường niên nằm trong chuỗi chương trình “Lễ hội Tết Việt” đón chào năm mới trên thành phố mang tên Bác. Cùng với đó là hình ảnh các bạn trẻ với những tà áo dài với đủ kiểu dáng, màu sắc hòa cùng sắc mai vàng và khung cảnh hoài niệm của những gian hàng tại Phố Ông Đồ báo hiệu một cái Tết đang đến gần.

Phố Ông Đồ mỗi năm được tổ chức công phu và mang mỗi chủ đề khác nhau. Những gian hàng được bài trí đẹp mắt, đặc biệt là với khoảng 30 ông đồ, bà đồ có tuổi đời rất trẻ… Rất nhiều bạn trẻ tham gia phố ông đồ là tín hiệu vui về việc truyền thống thư pháp của dân tộc được người trẻ yêu thích và gắn bó. Với nỗ lực tạo ra những không gian mới mẻ, độc đáo nhưng vẫn duy trì nét đặc sắc của làng nghề truyền thống như chợ nổi trên không, lồng đèn đỏ, gian hàng lá dừa, đường mai… cũng được các nghệ nhân tự tay trang trí tỉ mỉ./.